Hayatı

Nesimî XIV. yy. tasavvuf şairi. 1339-1344 yılları arasında doğmuş ve 1418'de ölmüş olduğu söyleniyor. Asıl adının İmadeddin olduğu, Bağdat'ın Nesim nahiyesinde doğduğu, mahlasının oradan geldiği söylenen, hayatının ilk devreleri de bilinmeyen Nesimî, hurufîlik tarikatını kuran, Şirvan'da idam edilmiş (1393) Fazullah Hurufi'nin halifesi idi; şiir ve fikirlerinin şeriata aykırı görülmesi yüzünden Halep'te derisi yüzülerek öldürüldü.

Anadolu'da hurufiliğin yayılmasında şiirlerinin büyük etkisi olmuştu .Acıklı ölümünden sonra kişiliği etrafında menkıbeler oluşan, sûfî (özellikle Bektaşi) şairler arasında kutsallaşan Nesimî, şiirlerinde zamanına göre çok düzgün ve ahenkli bir dil kullandı, inançlarındaki kuvvet ve samimilikten doğan pervasız bir eda, gür bir lirizm jle yazdı (Tezkire sahibi Lâtifî "türkî şiir"le en evvel onun şöhret bulduğunu söyler.)

Bunun içindir ki, Azerî Türkçesiyle yazmasına rağmen, o da Fuzulî gibi bütün Türklüğe mâl olmuş; yüzyıllar boyu yalnız derviş şairler arasında değil, divan şairlerince de okundu, taklit edildi, şiirlerinin çoğuna nazireler yazıldı .

Nesimî'nin Farsça ve Türkçe iki divanı vardır. Gazel, mesnevi, tuyuğ, rubai, vb. şekillerle yazılmış şiirlerinin toplandığı Türkçe Divanı 1844-1881 yılları arasında dört kere basılmıştı. Yirmi dördü tuyuğ, 145 şiiri geniş bir inceleme ve açıklamalarla Seyyid Nesimî Divânı'ndan Seçmeler kitabında değerlendirildi, (Haz. Kemal Edib Kürkçüoğlu, Kültür Müsteşarlığı yayını, 1973).